De Kunst van de Messensmid (1836)

door M. H. Landrin en Chr. H. Schmidt

Formaat 11 x 17 cm, 470 pagina's, Softcover

Herdruk van de uitgave van Weimar 1836, Berlijn 2016

"Grondige instructie voor het smeden, slijpen, afnemen, polijsten en voorzien van alle soorten snij-instrumenten, overeenkomstig de hedendaagse eisen, met de eenvoudigste en de elegantste schalen, heft of grepen, en nuttige aantekeningen over de productie van verschillende staalsoorten en legeringen, evenals over de behandeling ervan in het vuur en bij het harden, en tenslotte over de presentatie van fijne polijstpoeders"

«De Kunst van de Messensmid« is een diepgaand leerboek uit de tijd kort

voor de industrialisatie, dat destijds volledig voor de praktijk van de ambachtsman

is geschreven. De ondertitel van het werk schetst al zijn inhoud: een

»grondige instructie om alle soorten snij-instrumenten te smeden, te

slijpen, afnemen, polijsten en te voorzien van de eenvoudigste, evenals de

meest elegante schalen, heften of grepen«. Het gaat om het

maken van gebruiksmessen en andere door de messensmid vervaardigde

instrumenten, evenals hun vormgeving met scheden en grepen.

Handgemaakte messen zijn vandaag de dag weer zeer actueel, informatie over messensmid-technieken is gewild. Juist in de afgelopen twee decennia heeft het handgesmede mes in alle uitvoeringen nieuwe waardering en erkenning gekregen. In tegenstelling tot de tijden waarin het boek oorspronkelijk verscheen, zijn materialen en bewerkingsgereedschappen tegenwoordig gemakkelijk

en vrij verkrijgbaar. Juist daarom leest het boek ontzettend spannend, vooral voor degenen die openstaan voor oude ambachtelijke technieken.

Juist de precisie van de uitspraken maakt de verhandeling tot een leerwerk par excellence. Het zou wenselijk zijn als sommige leraren van deze tijd die zich met dit onderwerp bezighouden, hun uitleg uit dit boek zouden putten - duidelijker kan men veel niet uitleggen, bijvoorbeeld als het gaat om damast of samengestelde stalen.

Het boek maakt nieuwsgierig naar experimenteren. Waarom niet eens nadoen wat vroeger met eenvoudige middelen werd bereikt? Waarom niet eens de instructies volgen en speels met de materialen omgaan? Al snel zullen we merken dat we sommige dingen niet meer kunnen, omdat we het niet meer hoeven te kunnen. Bijna alles wordt tegenwoordig als een kant-en-klaar product aangeboden, en er blijft nog veel te ontdekken. Wat is bijvoorbeeld blauw hout? Waar krijg je het, en hoe maak je een aftreksel ervan om ivoor te kleuren? Wat is het resultaat? Zo of zo vergelijkbaar zouden de vragen kunnen klinken als men zich door het boek laat inspireren.

(Wolf Borger / Meestersmid)